Büyük ozan Orhan Veli Kanık, 71 yıl önce hayatını kaybetti

Büyük ozan Orhan Veli Kanık, 71 yıl önce hayatını kaybetti

Türk şiirinin efsane isimlerinden olan Orhan Veli Kanık'ın 71'inci ölüm yıl dönümü. Büyük şairi sevgi ve saygıyla anıyoruz. Orhan Veli'nin 'Anlatamıyorum' şiiri son zamanlarda en çok paylaşılan oldu.

Büyük ozan Orhan Veli Kanık, 71 yıl önce hayatını kaybetti

Türk edebiyatının ünlü şairlerinden Orhan Veli Kanık, 13 Nisan 1914'te, klarnet ustası Mehmet Veli Kanık ile Fatma Nigar Hanım'ın ilk çocukları olarak, İstanbul Beykoz'da dünyaya geldi.

Bugün Orhan Veli'nin 71'inci ölüm yıl dönümü. Ruhu şad olsun.. Şairin Anlatamıyorum şiiri son zamanlarda en çok okunan ve paylaşılan şiirlerden oldu.

Çocukluk yıllarını İstanbul'da geçiren şair, eğitim hayatına 1921'de Akaretler'de bulunan Anafartalar İlkokulu'nun ana sınıfında başladı ve sonra Galatasaray Lisesi'nin ilk kısmına geçti.

İşte o şiir...

Büyük ozan Orhan Veli Kanık, 71 yıl önce hayatını kaybetti #1

EDEBİYATA İLGİSİNİ ÖĞRETMENİ FARK ETTİ

Kanık, 1925'te babasının Cumhurbaşkanlığı Bando Şefliği'ne tayini nedeniyle ailesiyle birlikte Ankara'ya taşındı. Burada ise Gazi İlkokulu'na giden Kanık, bu yaşlarda edebiyata ilgi duymaya başladı ve ilgisini ilk olarak öğretmeni Sedat Bey fark etti.

Sedat Bey'in sürekli yazmaya teşvik ettiği Kanık'ın çocukluk yıllarında kaleme aldığı ''Çocuk Dünyası'' adlı ilk öyküsü, bir dergide yayınlandı.

"Anneme" adlı ilk şiiri ise Balıkesir'de çıkan "Gençler Yolu" dergisinin, 15 Mayıs 1929 tarihli 6'ncı sayısında yer aldı. Kanık, orta öğrenimini 1932'de yatılı olarak okuduğu Ankara Gazi Lisesi'nde tamamladı.

ORHAN VELİ ÖLDÜ!

Şair Ece Ayhan'nın Orhan Veli'nin ardından yazdığı "Orhan Veli Öldü" yazısını hatırlayalım.

Büyük ozan Orhan Veli Kanık, 71 yıl önce hayatını kaybetti #2

GARİP AKIMI

Gençlik yıllarında Ankara Erkek Lisesi'nin yayın organı "Sesimiz" dergisinde de çalışmaları yayınlanan Kanık'ın, ilk şiirlerinde Necip Fazıl Kısakürek'in etkisi görüldü. Lise yıllarında Şair Melih Cevdet Anday ve Oktay Rifat ile arkadaş olan Kanık'ın bu arkadaşlığı edebiyat kariyerinin başlangıcı oldu.

Aynı tarzda şiirler yazan Kanık, Anday ve Rifat'ın bu tarzlarının "garip" bulunması üzerine, ortaya koydukları yeni şiir anlayışlarına "Garip" adını verdi.

Büyük ozan Orhan Veli Kanık, 71 yıl önce hayatını kaybetti #3

36 YAŞINDA VEFAT ETTİ

Bu süreçte öğretmenleri arasında yer alan ünlü şair Ahmet Hamdi Tanpınar başta olmak üzere, Halil Vedat Fıratlı ve Yahya Saim Sinanoğlu'nun desteğini alan grup, yeni tarzlarını "Garip" başlığı altındaki bir bildiri ile "Varlık" dergisinin 1 Aralık 1939 tarihli 154'üncü sayısında açıkladı. Daha sonra grup, 1941'de "Garip" adlı şiir kitabını okuyucuyla buluşturdu. Bu eserde Orhan Veli'nin 24, Oktay Rıfat'ın 21, Melih Cevdet Anday'ın ise 16 şiiri yer aldı.

İLK ŞİİRLERİNİN ANA TEMASI

İlk şiirlerinde Mehmet Ali Sel imzasını kullanan ve aşk, özlem, çocukluk anıları gibi temaları ele alan Kanık, 1933'te İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Felsefe Bölümü'ne kaydoldu. Daha sonraki yıllarda buradaki öğrenimini yarıda bırakan usta şair, 1935'te bir süre yardımcı öğretmen olarak çalıştı. 1936-1942 yılları arasında, PTT Genel Müdürlüğü Telgraf İşleri Reisliği Milletlerarası Nizamlar Bürosu'nda memurluk yapan Kanık, 1942'de Gelibolu'nun Kavak köyünde piyade yedek subayı olarak askerlik görevini yerine getirdi.

Büyük ozan Orhan Veli Kanık, 71 yıl önce hayatını kaybetti #4

MEMURLUK HAYATI...

Terhis olduktan sonra 1944'te Ankara'ya dönen Kanık, Milli Eğitim Bakanlığı Tercüme Bürosu'nda memur olarak kısa bir süre çalıştı. Bu görevi sırasında "MEB Dünya Edebiyatlarından Tercümeler" serisinde Fransızcadan çeviriler yaptı. Daha sonra dönemin Milli Eğitim Bakanı Reşat Şemsettin Sirer'in yönetimine uyum sağlayamayarak 1947'de memurluktan istifa etti.

Sonraki yıllarda geçimini yazarlık ve çevirmenlik yaparak sağlayan Orhan Veli Kanık; "İnsan", "Ses", "Gençlik", "Küllük", "İnkılapçı Gençlik", "Demet", "İşte ve Aile" gibi dönemin popüler kültür sanat dergilerinde manzume ve düz yazılar kaleme aldı. Mehmet Ali Aybar'ın çıkardığı Hür ve Zincirli Hürriyet gazetelerinde, 1947'de yarı siyasal değinmeler ve eleştiriler de kaleme alan Kanık, 1 Ocak 1949'da Ankara'da "Yaprak" dergisini 28 sayı boyunca çıkardı. Kanık, 1948'de ise bir süre, "Ulus" gazetesinde, "Yolcu Notları" başlığı altında makaleler yazdı.

Orhan Veli Kanık, geçirdiği beyin kanaması sebebiyle 14 Kasım 1950'de Cerrahpaşa Hastanesi'nde vefat etti ve Aşiyan Mezarlığı'na defnedildi.

Büyük ozan Orhan Veli Kanık, 71 yıl önce hayatını kaybetti #5

YENİLİKÇİ FİKİRLERİN İLK SAVUNUCULARINDANDI

Türk edebiyatı tarihinde yenilikçi fikirlerin ilk savunucularından biri olan Kanık, şiirin ölçü, uyak gibi kalıplardan ve kurallardan bağımsızlaşarak yazılabileceğini savundu.

Yazı ve şiirlerinde hicivsel bir üslupla mizah ögelerinden yararlanan Kanık, sürekli olarak kendini ve kalemini geliştirmeye çalıştı. Kanık, eserlerinde ağır sanat ifadeleri, kalıplaşmış benzetmeler yerine, daha basit ve yalın olan halk dili kullanmayı benimsedi.

ESERLERİ FARKLI DİLLERE DE ÇEVRİLDİ

Çocuk hikayeleri yazan La Fontaine ile Nasreddin Hoca öykülerini şiirsel forma dönüştüren Kanık'ın önemli eserlerinden bazıları İngilizce, Fransızca, Rusça ve Yunanca gibi dillere çevrildi.

Şiirlerinde özellikle İstanbul'a olan hayranlığını dile getiren Kanık'ın Oktay Rıfat ve Melih Cevdet Anday'la birlikte çıkardığı "Garip", daha sonra sadece yalnız kendi şiirlerinin yer aldığı, 1945'te yayımlanan "Garip"in yanı sıra "Vazgeçemediğim", "Destan Gibi", "Yenisi" ve "Karşı" adlı şiir kitapları yayınlandı.

Düzyazı, eleştiri ve hikayeler de yazan usta şairin, aralarında "Bir Kapı Ya Açık Durmalı Ya Kapalı", "La Fontaine'in Masalları", "Scapin'in Dolapları" ve "Fransız Şiiri Antolojisi" olmak üzere toplam 12 çeviri kitabı bulunuyor.

Ergül Tosun

Kitap sayfası için iletişim:

ergul.tosun@ensonhaber.com

İlginizi Çekebilir
Fenerbahçe, yeni transferi Ozan Suncak'ın sözleşmesini feshedecek
Fenerbahçe, yeni transferi Ozan Suncak'ın sözleşmesini feshedecek
782 YORUM
Transfer dosyası
Murat Boz saç ektirdi
Murat Boz saç ektirdi
576 YORUM
Magazin
Ayda 32,000TL kazanmanın yolu, bu yatırım!
ADVERTORIAL
CoinPro
İzmir Valiliği'nden Göztepe - Altay maçı açıklaması
İzmir Valiliği'nden Göztepe - Altay maçı açıklaması
299 YORUM
Futbol
Uğur Dündar, Kılıçdaroğlu'nun adaylığına karşı
Uğur Dündar, Kılıçdaroğlu'nun adaylığına karşı
539 YORUM
Gündem