Yeni çağın hiyerogrifleri: Emojiler

Bir dünya hayal edelim; şu dil çeşitliliğini bir ortadan kaldıralım, herkes birbiriyle rahatça anlaşabilsin! Acaba Mısırlılar da böyle mi düşünmüştü?

Ensonhaber.com
Özel İçerik
19.12.2018 11:27

Aybüke SENGİR/ [email protected]

Hiyeroglifler; sesi, kelimeyi ya da durumu anlatmak için kurgulanmış sembollerden oluşuyor. Bu durum eminim size tanıdık gelmiştir. Emojiler de bizim hayatımızda aynı işlevi görüyorlar çünkü. Bugün kullandığımız emojiler ve Antik Mısır’daki hiyeroglifler arasında birçok benzerlik bulunuyor. Hiyeroglifler, bir durumu, duyguyu anlatmak için oluşturulan emojilerin neredeyse ataları diyebiliriz. 1982’de Dr. Scott Fehlman’ın bir gülen yüzüyle başlayan bu emoji çılgınlığı, hiyerogliflerin yüzyıllar sonra ortaya çıkan torunu gibi değil mi adeta? Teknolojinin gelişmesiyle ilerlediğimizi düşünürken, sanki emojilerle birlikte birkaç bin yıl geriye doğru gidiyor gibiyiz.

Yeni çağın hiyerogrifleri: Emojiler VİDEO

BİNLERCE YIL ÖNCEKİ EMOJİLER

Sembol olarak kullandığımız emojiler ile aynı şekilde sembollerden oluşan hiyerogliflerin en temel farkı evrensellik. Dönem itibarıyla oluşturulan hiyeroglifler, belli bir kısım tarafından okunuyordu. Emojiler ise neredeyse dünyadaki tüm insanların anlayacağı şekilde geliştirildi.

Gidelim M.Ö 10 binli yıllara... Taş Devri’nde yemek bulmak için avlanan mağara adamı; avladığı ve yediği hayvanı diğerlerine anlatabilmek için, mağaranın duvarlarına resmediyordu.

MAĞARA ADAMI VE 21. YÜZYIL İNSANI

İmkanlar, araçlar, düşünceler değişmiş olsa da bazı konularda modern insan, atalarıyla benzer işler yapabiliyor. Aslında, kendimizi gelişmiş olarak nitelesek de o kadar da farklı değiliz. Gördüğü bir mamut sürüsünü etrafındakilere anlatabilmek için duvara resim çizen bir mağara adamıyla, herhangi bir yazılı iletişim aracından arkadaşına gülen surat emojisi gönderen biri, aynı iletişim aracını kullanıyor.

DAHA EVRENSEL OLDU

Bugünlere kadar gelen sembollerle, iletişim biçiminin bu denli köklü olmasının nedeni ise daha hızlı daha anlaşılır ve daha evrensel olmasından kaynaklanıyor. Yani; Japonya’daki birinin üzgün olduğunu, yazdığı Japonca metinden anlayamayabiliriz ancak aynı kişi üzgün surat emojisi gönderdiği zaman ne hissettiğinin farkına varabiliriz. Sürekli değişen iletişim teknolojileri, yazının dışında bu ifadeleri de kullanma imkanı sundu bizlere.

Benzerliklerinin yanında emojilerle, hiyerogliflerin en büyük farklılığı; onları kullanan insan sayısıyla ilişkili. Hiyeroglifleri yazan ve onları okuyabilen çok sınırlı bir kesim vardı, bu yüzden hiyeroglifler toplum içerisinde çok yaygın bir iletişim kanalı değildi. Emojilere baktığımız zaman her gün en az 6 milyon kişi emoji kullanıyor.

DİL BİLİMCİLER EMOJİLER KONUSUNDA İKİYE AYRILDI

Bazı dil bilimciler, emoji kullanımını, bir geri evrim olarak değerlendiriyor ve emojilerle ilgili keskin eleştiriler getiriyorlar. Bu konuda en ağır eleştiriyi, Jonathan Jones yapıyor. Emojilerin, hiyerogliflerle benzerliğinden bahsettikten sonra, emojilerin sadece sınırlı bir iletişim kanalı olduğunu iddia eden Jonathan, köşe yazısında emoji kullanımının bu hızla devam ederse yazılı edebiyata ciddi zarar vereceğini dile getiriyor. Bu konuda en somut örnek, Yunan ve Mısır yazılı dillerinin karşılaştırılmasına dayanıyor. Mısırlılar, emoji benzeri hiyeroglifler kullanırken, Yunanlıların yazı sistemi günümüzünkine daha yakındı. Jonathan diyor ki; Mısırlılar kullandıkları sınırlı semboller yüzünden, Yunanlılar gibi kalıcı edebi eserler bırakamadı. İlyada ve Odysseia, Yunan yazılı iletişim sisteminin sonucu ve buna benzer ürünlerin Mısır'da ortaya çıkmamasını, hiyerogliflerin sınırlı olmasına bağlıyor.

Yeni çağın hiyerogrifleri: Emojiler VİDEO

İLETİŞİMİ GÜÇLENDİRİYOR DA OLABİLİR KÖRELTİYOR DA

Herkes Jonathan gibi düşünmüyor tabii. Mesela; Elspeth Cameron’a göre emojiler dili desteklemek yerine, dil yerine kullanılmaya başlandı ama bu korkulması gereken bir durum değil. Çünkü emojiler düşüncelerimizi daha güçlü ve hızlı açıklamamıza yardımcı oluyorlar. Birçok dil bilimci, emojilerin dile katkı sağladığını ve iletişimi güçlendirdiğini düşünüyor.

Peki, siz emojiler hakkında ne düşünüyorsunuz? Sizce emojiler iletişim dilimiz için faydalı mı yoksa bizi köreltiyorlar mı?