Ünlü tarihçi Prof. Dr. Halil İnalcık anılacak

Günümüz bilim dünyasında, Osmanlı tarihi alanında Türkiye'de ve dünyada tartışmasız ilk akla gelen isim olan Prof. Dr. Halil İnalcık, 2 yıl önce aramızdan ayrıldı.

Ensonhaber.com
AA
25.07.2018 13:02

Babası Kırım göçmenlerinden Seyit Osman Nuri Bey ve annesi Ayşe Bahriye Hanım olan Prof. Dr. Halil İnalcık, 7 Eylül 1916'da İstanbul'da dünyaya geldi.

Tarih profesörü İnalcık, orta tahsilini Ankara'da Gazi Muallim Mektebi, liseyi ise Balıkesir Necati Bey Muallim Mektebi'nde tamamlayarak, yüksek tahsiline 1935'te Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi'nde (AÜDTCF) başladı.

DERİN ENTELEKTÜEL BİRİKİM

Yeni Çağ Tarihi Kürsüsü'nde M. Göker, B. S. Baykal ve Fuat Köprülü'nün derslerini takip edip, 1940'ta mezun olan Halil İnalcık, burada Timur üzerinde hazırladığı bir seminerle Köprülü'nün dikkatini çekerek, onun takdir ve tavsiyesiyle 30 Nisan 1940'da AÜDTCF Yeni Çağ Kürsüsü'ne ilmi yardımcı tayin edildi.

TANZİMAT VE BULGAR MESELESİYLE DOKTOR OLDU

Çalışkanlığı ve azmiyle dikkatleri üzerine çektiği dönem olan 1942'de Türkiye'de sosyo-ekonomik tarih yazıcılığının ilk örneklerinden biri "Tanzimat ve Bulgar Meselesi" adlı teziyle doktor olan ve AÜDTCF Yeni Çağ Kürsüsü'ne asistan olarak atanan İnalcık, 15 Aralık 1943'te "Viyana'dan Büyük Ricat"e Osmanlı İmparatorluğu ve Kırım Hanlığı unvanlı teziyle doçent oldu.

BATI'YA OSMANLI'YI TANITAN BİLGE

Tarihçilerin Kutbu İnalcık, AÜDTCF tarafından bilgi, görgü ve çalışma alanındaki ihtisasını arttırmak üzere 1949'da gönderildiği İngiltere, British Museum'da Türkçe yazmalar üzerinde çalıştı ve Calendar of State Papers serisinde Osmanlı tarihine ait kayıtları topladı.

Londra Üniversitesi, School of Oriental and African Studies’de (SOAS) Prof. Paul Wittek'in seminerlerine katılan İnalcık, bu seminerlere katılan B. Lewis, V. Ménage, V. Parry, E. Zachariadou gibi tarihçilerle tanıştı ve dünyanın en önemli arşivlerinden İngiltere, Public Record Office'te Osmanlı Cihan Devleti ile ilgili kaynak taraması yaptı.

İnalcık, 1950'de Paris'te toplanan Milletlerarası Tarihi İlimler Kongresi'ne katılarak, École des Annales okulunun kurucularından Fernand Braudel ile tanıştı ve onun 1949'da yayınlanan "II. Felipe Döneminde Akdeniz ve Akdeniz Dünyası" adlı eserinden etkilenerek, Türkiye'de bu eseri tanıtan bir yazı yazdı.

DÜNYADA ÇIĞIR AÇAN BİLGİYE SAHİP OLDU

İngiltere'den 1 Şubat 1951'de Türkiye'ye dönen İnalcık, 1951'in yaz aylarında Bursa Şer'iyye Sicilleri üzerinde çalışmaya başlayarak, bu sicillerin önemini belirten bir makale yazdı.

İnalcık, 2 Haziran 1952'de "Viyana Bozgun Yıllarında Osmanlı-Kırım Hanlığı İşbirliği" teziyle profesörlük payesi alarak, 1953-1954 ders yılında Columbia Üniversitesi School of International Affairs'a ziyaretçi profesör olarak davet edildi ve Prof. Tibor Halasi-Kun ile birlikte Amerika'da Osmanlı-Türk araştırmalarının gelişmesinde rol oynadı.

Rockefeller Vakfı'nın bursuyla 1956-1957'de Harvard Üniversitesi'nde "research fellow" olarak bulunan İnalcık, Amerikan tarihi derslerini ve Harvard Üniversitesi'nde Prof. H. A. R. Gibb'in İslam tarihi derslerini izledi.

25 KİTAP, 300'Ü AŞKIN MAKALE YAZDI

Halil İnalcık’ın eserlerine bir bütün olarak bakıldığında onun Osmanlı tarihinin hemen hemen bütün dönemleri üzerine araştırmalar yaptığı ve bu araştırmalarında muazzam bir konu çeşitliliği olduğu görülüyor.

Halil İnalcık’ın eserleri temelde Siyasî Tarih, Sosyal ve Ekonomik Tarih alanına dahil olarak kurumlar tarihi, devlet yapısı ve felsefesi, hukuk, ticaret, toplumsal tabakalar, üretim, vergi, bürokrasi, demografik yapı, şehir tarihi ve Sentez Eserleri kapsamında Osmanlı sosyal ve ekonomik tarihini aydınlatmaya dönük çalışmaları kapsayıcı şekilde gruplandırılıyor.

ÖZEL KABİR YAPILDI

Halil İnalcık, 25 Temmuz 2016'da çoklu organ yetmezliği nedeniyle Ankara'da tedavi gördüğü hastanede hayatını kaybetti. Cenazesi Bakanlar Kurulu kararıyla Fatih Camii Haziresi'ne defnedildi.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın talimatı ile İnalcık için özel bir kabir yapıldı. Halil İnalcık'ın kabri, geleneksel Osmanlı Ulema Kabri şeklinde dizayn edildi.