0 0 0
Facebook Twitter Whatsapp Mail At Kopyala

Miguel de Cervantes'in Başyapıtı: Don Quijote

Ensonhaber.com 05.09.2017 11:41

Yazıldığı zamandan bu yana her gün daha da çok okunan Cervantes'in ölümsüz eseri.

Don Quijote, içerdiği evrensel ve zamanı aşan mesajlarla güncelliğini ve önemini muhafaza etmiştir. Pek çok dilde Don Kişot kelimesini içeren deyimler bulunması bu eserin ne kadar yaygın ve kanıksanmış olduğunu gösterir günümüzde.

Çılgınca şeyler yapan insanları Don Kişot’la özdeşleştiririz ya da yel değirmenlerine saldırmak gibi rormanda geçen absürt durumlardan benzetmeler yaparız. Kısaca Don Quijote yalnız edebiyatı değil, oluşturduğu kült ile yaşamın ve sanatın pek çok alanını etkilemiştir.

ŞÖVALYELİLİK KURUMUNUN ÖNEMİ

Ortaçağ’da şövalyelik kurumu çok önemli, şövalyelerse de çok saygın kimseler olarak kabul edilmiştir fakat Haçlı Seferleri’yle yaşanan başarısızlıklar ve toplumsal düzenin yavaş yavaş değişmesi, feodal sistemin çözülmesi şövalyeliğin önemini azaltırken, öte yandan şövalyeliğin parayla alınıp satılabilen bir metaya dönüşmesi de itibarını daha da yitirmesine sebebiyet vermiştir.

KENDİNİ ŞÖVALYE ZANNEDEN KAHRAMAN

Don Quijote, şövalyeliğe büyük saygı ve hayranlık beslenen döneme ait bir eserdir, eserde Don Quijote’nin halktan kişilerle girdiği diyaloglarda şövalye olduğunu iddia edişinin ardından gelen tepkilerden bu açıkça görülebilmektedir. Halk şövalyeliğe karşı olabildiğince saygılı ifadeler kullanırken, kendisini şövalye zanneden bir kaçık olan Don Quijote’nin tuhaf konuşmalarına ve ölçüsüz hareketlerine karşı her zaman onu idare etme yolunu seçip, kibar ve saygılı olmamıştır. Buradaki nüans önemli olsa gerek.

(Don Kişot filminden bir sahne)

KÖTÜ SANAT ANLAYIŞINA TEPKİ OLARAK YAZILDI

Don Quijote, dönemin şövalyelikten kaynaklanan kötü edebiyat anlayışını eleştirmek üzere yazılmıştır. Önsözde de belirtildiği üzere, şövalyelik kitaplarına olan bağımlılığı ve bu kitapların sanatsal nitelikten yoksunluğu bu eser yoluyla anlatılmak ve yerilmek istenilmiştir. Bu dönem ortaya çıkan şövalye romanlarının ruhuna ve ortaya çıkış biçimine ilişkin Johan Huizinga, Ortaçağ’ın Günbatımı adlı eserinde önemli bilgilere yer verir.

(Çizgi film karakteri olarak Don Kişot)

OSMANLI'YA ESİR DÜŞTÜ, KOLUNU KAYBETTİ

Halk arasında mareşal Boucicaut olarak adlandırılan Jean Le Meingre, ülkesine çöküntü zamanlarında hizmet etmiştir. Jean de Nevers’le birlikte, 1396 Fransız ordusunun Türkleri Avrupa’dan kovmaya gittiği, ama Sultan Beyazıd tarafından yok edildiği Niğbolu’da bulunmuştur. 1415’te Azincourt çarpışmasında yeniden esir düşmüş ve altı yıllık tutsaklıktan sonra ölmüştür. Osmanlı'ya karşı savaşırken bir kolunu da kaybeder.

HAYRANI MACERALARINI KALEME ALDI

1409’da, hayranlarından biri, maceralarını çok keskin kaynaklara dayanarak yazmıştır; ama amacı çağdaş tarihin bir sahifesini oluşturmak değil de, mükemmel şövalyelerin bir götüntüsünü vermek olmuştur. Bu hareketli hayatın gerçekleri, ülküsel kahramanlık görüntüleri altında kaybolmaktadırlar. Niğbolu’da uğranılan müthiş felâket, Livre de faicts’de kendine ancak soluk bir yer bulabilmektedir.

(İspanya Meydanında bulunan Don Kişot ve yaveri Sanço Panza’nın anıtı)

ŞÖVALYELİK KİTAPLARIYLA GELEN MACERA

Don Quijote’nin serüvenini bize kendisini onun üvey babası olarak takdim eden Cervantes nakleder. La Mancha’nın bir köyünde, yeğeni, bir kâhya kadın ve genç bir delikanlı ile yaşayan bir asilzadenin şövalye kitapları okuya okuya günün birinde aklını yitirip evini terk ederek türlü maceralar yaşaması ve kendisini gülünç durumlara düşürmesi yoluyla, mizahi bir dille şövalyelik kurumu ve romanları eleştirilmiştir.

Türkçe'de ilk olarak 1933 yılında basılan klasik roman, yönetmen Terry Gilliam tarafından filme uyarlandı.

Kitap sayfası için iletişim: [email protected]