Çayönü açık hava müzesine dönüştürülüyor

Diyarbakır'ın Ergani ilçesinde dünyada tarım yapılan ilk yerler arasında bulunan Çayönü, açık hava müzesine dönüştürülüyor.

Ensonhaber.com
AA
10.09.2018 11:49

Diyarbakır'ın Ergani ilçesinde dünyada tarım yapılan ilk yerler arasında bulunan Çayönü, göçebelikten yerleşik köy yaşantısına, avcılık ve toplayıcılıktan besin üretimine geçilen ''Neolitik Devrim'' olarak da bilinen teknolojik yaşam biçimi, beslenme ekonomisi ve insan doğal çevre ilişkilerinin tümüyle değiştiği kültür tarihiyle ilgili buluşlarda birçok ilki de içeren canlı ve ilginç bir yerleşme alanı.

HEDEF AÇIK HAVA MÜZESİ

Merkezden yaklaşık 70 kilometre uzaklıkta bulunan Çayönü'nde 1964 yılında başlatılan ancak 1991 yılında güvenlik nedeniyle ara verilen ve 24 yıl sonra 2015 yılında yeniden başlanılan kazılar çevre köylerde yaşayanların da desteğiyle sürüyor.

Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Arkeoloji Bölüm Başkanı Doç. Dr. Aslı Erim Özdoğan başkanlığında devam eden kazılar ve yapılan düzenlemelerle Çayönü'nün açık hava müzesine dönüştürülmesi hedefleniyor.

ÇALIŞMALAR TAMAMLANMAK ÜZERE

Doç. Dr. Aslı Erim Özdoğan, Çayönü'nde 1991 yılında güvenlik gerekçesiyle ara verilen kazı çalışmalarının Kültür ve Turizm Bakanlığınca sağlanan kaynakla 3 yıldır devam ettiğini söyledi.

Geçen ay 17 kişilik ekiple Çayönü'nde kazı çalışmalarına başladıklarını ifade eden Özdoğan, bu ayın sonuna kadar çalışmaları tamamlamayı planladıklarını belirtti.

ÇAYÖNÜ'NÜN TARİHTEKİ YERİ

Diyarbakır'ın kuzeyinde, Ergani Ovası'nda Dicle Nehri'nin kenarında bulunan Çayönü, 1963 yılında keşfedildi. İlk kazılar Dr. Halet Çambel ve Prof. Dr. Robert J. Braidwood tarafından başlatıldı.

Sesverenpınar (Hilar) yakınlarında bulunan eski adı Kotaberçem (Çayboyu) olan tarih öncesinden kalma höyüğün çevresinde resimli resimsiz mağaralar, mağara duvarları kullanılarak yapılmış evlerin izleri bulunuyor.

Höyük, arkeolojinin ilk veri tabanında tarıma ilk başlanılan yerler arasında gösterilmiş olması açısından önemli. Çayönü kazılarında taş temelli kerpiç binaların ilk örneklerine rastlanıldı.

Tahıl ve evcilleştirmeye dayalı köy hayatının en eski örneklerinden olan Çayönü, "bereketli hilal" olarak adlandırılan ve Mısır'dan başlayarak tüm Mezopotamya bölgesini kapsayan bölgedeki insan yerleşimlerinin önemli bir merkezi olarak kabul ediliyor.