Bonapart sporu: Buz pateni

Bugün bir eğlence ve dans sporu olan buz pateni, bundan 5 bin yıl önce hayatta kalma aracı olarak hayvan kemiklerinden icat edilmişti.

Ensonhaber.com
Özel İçerik
23.08.2018 11:45

Selen KALDIRIM/ [email protected]

İlk örneklerini İskandinavya’da gördüğümüz buz pateni, insanlık tarihinde yapılan en eski sporların başında geliyor. Kış aylarının bu gözde sporu, bir dönem Bonapart ailesinin en popüler hobisiydi. Tıpkı kendisi gibi, Napolyon Bonaparte'ın kardeşinin oğlu Louis Bonaparte (III.Napolyon) da, buz pateninin müdavimlerindendi. Milattan önce ulaşım amacıyla icat edilen patenler, zamanla imparatorlukların bir centilmenlik sporu haline geldi.

İNSAN GÜDÜMLÜ ULAŞIM ARAÇLARININ İLKLERİ

Tarihteki ilk patenler, insan güdümlü ulaşımın en eski haliyle geyik, öküz, ren geyiği, şaft, kaburgadan ve diğer hayvanların kemikleriyle yapılıyordu. Finlandiya'da donmuş kışlar boyunca ilk patenlere M.Ö 3000 civarında rastlıyoruz. Buz patenindeki en büyük sıçrama, 1850 yılında Amerika Birleşik Devletleri’nin, Filedelfiya'nın tüm ahşap patenlerini değiştiren çelik patenleri piyasaya sürmesiyle oldu. 1900’lerin sonrasında buz pateni, ayakkabı tabanlarına sabitlenmiş (paten) bıçaklar ile yeniden şekillendi.

FRANSA BUZ PATENİNİ ÇOK SEVDİ

Buz pateni 1776 dolaylarında Fransız sarayında da çok tutulan bir eğlence oldu. Özellikle İmparatorluk ailelerinde buz pateni yapmak bir gelenek haline gelmişti. Hepimizin yakından tanıdığı Fransız İmparatoru parasever Napolyon Bonaparte da 1781′de Auxerre’de paten yaptı. Onun bu sevdası gelecek bütün Bonapart sülalesini etkiledi. Sadece Napolyon değil, yiğeni III. Bonapart da buz pateni tutkunlarından biriydi.

BİR ZAMANLARIN CENTİLMENLİK SPORUYDU

Fransa'da kaymak için en iyi yer III. Napolyon’un  "La pelouse de Madrid" olarak adlandırılan bir göletin adını verdiği Cercle des Patineurs adlı özel bir paten kulübüydü. Yeni patenler, buza uyarlanmış şekliyle 16 Nisan 1849 günü, Paris’te sergilenen Meyebeer’in “Le Prophete” operasının buz dansı sahnesinde görüldü. Bu dönemde Fransa'da paten yapmak genellikle bir "centilmenlik sporu" olarak görülüyordu.

ASKERLER BİLE SAVAŞ KAMPLARINDA BUZ PATENİ YAPIYORLARDI

Buz pateni, 19. yüzyılda çok popüler oldu ve popülaritesi, 20. yüzyılın başına kadar büyümeye devam etti. Bu dönemdeki soğuk kışlar, Amerika Birleşik Devletleri ve Avrupa'nın birçok bölgesinde, buzulları büyük bir popülasyona ulaştıran göl ve nehirler sık sık donduruldu. Buz pateni, sosyeteden hem erkek hem de kadınları ve aynı aktiviteye katılan tüm geçmişlerin insanlarını ilgilendiren tek spor faaliyetlerinden biriydi. Hatta kış aylarında askerler kamptayken, bazen eğlenmek ve zamanı geçmek için buz pateni yaparlardı.

YAPAY BUZ PİSTİ İCAT EDİLDİ

19. yüzyılda, buz patenlerini kapalı mekânlara genişletmek ve paten mevsimini uzatmak için çalışmalar yapılıyordu. Buz pistlerinin soğutma teknolojisi tam olarak gelişmediğinden, buz pateni yerine yapay buzlar icat edildi.

1856 kışında, donmuş Delaware Nehri Philadelphia'daki buz pateni için halka açıktı.

Müzikle buz patenini buluşturan Jackson Haines, bugün modern artistik pateninin babası olarak biliniyor.